Jak można przyspieszyć metabolizm?

Stosowanie każdej diety niskokalorycznej i niskotłuszczowej jest sygnałem dla organizmu, aby zaczął chronić swoje rezerwy tłuszczu. W tym celu spowalnia on metabolizm wbrew naszej woli, zachowując się niczym niedźwiedź podczas snu zimowego. Dodatkową przeszkodę stanowią zmiany hormonalne, towarzyszące temu spowolnieniu: spada poziom leptyny - hormonu sytości, i podwyższa się poziom greliny - hormonu głodu. Długotrwałe pozostawanie w takim stanie prowadzi z reguły do osłabienia motywacji i w rezultacie pojawia się efekt jo-jo. Fizjolodzy żywienia i dietetycy od dawna próbowali stworzyć dietę, która rozwiązałaby ten problem. Ostatecznie przełom w badaniach nastąpił dopiero wtedy, gdy udało się potwierdzić naukowo wpływ węglowodanów na kwestię odchudzania. W badaniu porównawczym, przeprowadzonym na dużych grupach uczestników obojga płci, wykazana została znacznie wyższa skuteczność bardzo niskokalorycznej diety ketogenicznej VLCKD (Very Low-Calorie Ketogenic Diet), w porównaniu z dietami o identycznej wartości energetycznej, ale zawierającymi głównie węglowodany i białko.

Okazało się, że tylko tłuszcze, a szczególnie nasycone roślinne kwasy tłuszczowe MCT (trójglicerydy o średniej długości łańcucha węglowego), są w stanie zwiększyć metabolizm u osób pozostających na diecie bardzo niskokalorycznej. W przyrodzie najwięcej tłuszczów MCT występuje w miąższu kokosa oraz... w mleku matki karmiącej.

Czym jest ketoza?

Brak lub bardzo niskie spożycie węglowodanów powoduje spadek glukozy (cukru) we krwi. Glikogen (forma glukozy otrzymywana w wyniku trawienia węglowodanów), przechowywany w mięśniach szkieletowych i w wątrobie, przejmuje wtedy rolę glukozy i dostarcza energię do wszystkich narządów, aż do momentu wyczerpania się jej rezerw. W zależności od poziomu aktywności fizycznej osób odchudzających się, glikogen i niewielka ilość węglowodanów obecnych w diecie VLCKD wyczerpują się już po upływie 2-3 dni.

Od momentu, gdy poziom glukozy w krwiobiegu spada prawie do zera, trzustka przestaje wytwarzać insulinę. Aby podtrzymać niezbędne funkcje życiowe organizmu, wątroba zmuszona jest do pobierania obecnych w tkance tłuszczowej trójglicerydów oraz tłuszczów MCT dostarczanych w pożywieniu (np. z kokosa) i przekształcania ich w ciała ketonowe (ketony). Następnie ketony dostają się do krwiobiegu, gdzie przejmują funkcję zanikającej glukozy, nieustannie dostarczając energię do mózgu, mięśni i innych narządów wewnętrznych organizmu. W momencie, gdy organizm zaczyna pobierać więcej energii z ciał ketonowych niż z glukozy, następuje jego przejście w metaboliczny stan ketozy.

W czasach prehistorycznych stan ketozy był powszechnym rodzajem metabolizmu człowieka i do dziś zachował się jedynie u dzieci karmionych piersią. W stanie ketozy źródłem energii staje się – w miejsce glukozy o niskiej energii (4 kcal/g) – wysokoenergetyczny tłuszcz (9 kcal/g). Ponadto tłuszcze MCT nie stanowią pożywki dla pasożytów, patogenów ani komórek nowotworowych; z tego powodu dieta VLCKD ma działanie silnie detoksykujące. Więcej na temat niesamowitych terapeutycznych właściwości diet ketogenicznych można przeczytać w zakładkach menu głównego: Zdrowie, Odporność, Długowieczność.

Fenomen diety VLCKD

W ostatnich latach na temat diety VLCKD opublikowano wiele prac naukowych i artykułów, w których wykazano, że najskuteczniejszą formą leczenia otyłości przy użyciu diety VLCKD o wartości energetycznej 600-900 kcal /dzień, jest łączenie średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych MCT z bardzo dobrze przyswajalnymi proteinami serwatkowymi lub roślinnymi z zielonego groszku i ryżu.

Tłuszcze MCT są metabolizowane bezpośrednio w wątrobie, bez użycia żółci, która jest niezbędna do trawienia pozostałych rodzajów tłuszczów. Dzięki tej właściwości MCT zapewniają szybką, skoncentrowaną i czystą energię, jakościowo nieporównywalną do energii czerpanej ze spalania węglowodanów. Szybka energia jest niezbędna do prawidłowego trawienia i absorpcji wysoce termogenicznego białka. Proces syntezy białka jest konieczny, aby zminimalizować utratę beztłuszczowej masy ciała, czyli aby chronić tkankę mięśniową. W 2. lub 3. dniu diety stężenie ciał ketonowych we krwi nagle wzrasta, powodując spadek poziomu greliny – hormonu głodu, zwanego również regulatorem apetytu.

Jak schudnąć szybko i bezpiecznie?

Szybki i bezpieczny proces odchudzania powinien zająć kilka dni i umożliwić redukcję tak dużej ilości tłuszczu, jak to tylko możliwe, przy minimalnej utracie tkanki mięśniowej i nie powodując odwodnienia organizmu. Dieta VLCKD spełnia te wymagania, ponieważ zapewnia utratę 5-9% masy ciała w ciągu 4-10 dni.

W diecie ketogenicznej, w której stosuje się restrykcję kaloryczną, zalecane jest zwiększenie udziału białka do 25-30%. Zgodnie z nową dyrektywą UE, która będzie obowiązywała od listopada 2022 roku, spożycie białka w diecie VLCKD powinno przekraczać 30%, a porcja dzienna tego makroskładnika powinna zawierać minimum 75 g. Spożywanie białka w ilości 50 g-75 g dziennie całkowicie pokrywa deficyt spalonej tkanki mięśniowej. Natomiast decydując się na wybór diety często niesłusznie nazywanej ketogeniczną, w której największy udział ma białko, narażamy się na niemożność wejścia w stan ketozy. Jest to efekt uruchamianego przez organizm procesu glukoneogenezy, tj. przetwarzania nadmiaru podaży białka do postaci glukozy.

Podczas stosowania diety VLCKD należy zwiększyć ilość wypijanych płynów do minimum 2,5 - 3 litrów dziennie, szczególnie w ciągu pierwszych 2 dni. W tym okresie organizm pozbywa się wodnego roztworu glikogenu, zawierającego około 500 g czystego glikogenu i 1,5 litra wody. Po zakończeniu diety i „wyjściu” z metabolicznego stanu ketozy, odzyskuje się około 2 kg masy ciała, w związku z ponownym odtwarzaniem glikogenu. Dobrze jest wtedy uzupełnić dietę o składniki mineralne, zwiększające wchłanianie wody przez organizm.

Opisany fenomen bardzo niskokalorycznych diet ketogenicznych pokazuje, że można połączyć dietę bardzo niskokaloryczną z przyspieszeniem metabolizmu, aby osiągnąć szybką redukcję tkanki tłuszczowej bez utraty beztłuszczowej masy ciała, a także znacząco zmniejszyć odczuwanie uczucia głodu. Specjaliści w dziedzinie żywienia i dietetyki zalecają stosowanie diety VLCKD w leczeniu otyłości. Skorzystaliśmy z ich rad i stworzyliśmy dietę VLCKD do samodzielnego przeprowadzenia w domu, która pozwala w ciągu 10 dni stracić nawet do 9% masy ciała.

Jaki program przyjąć po zakończeniu stosowania diet ketogenicznych islaverde®?

Można kontynuować pełnokaloryczną dietę ketogeniczną lub stosować cykliczne diety ketogeniczne z przerwami na „doładowanie” organizmu węglowodanami. Mogą to być diety typu Intermittent Fasting (z optymalnym oknem żywieniowym trwającym 8 godzin dziennie oraz 16 godzinami postu, czyli przyjmowania samych płynów), bądź dieta Cyclic Ketosis (6 dni żywienia ketogenicznego i 1 dzień „uczty węglowodanowej”) lub kilkudniowe bardzo niskokaloryczne diety ketogeniczne, powtarzane co 4-6 tygodni w celu kontroli masy ciała oraz detoksykacji i podniesienia odporności organizmu.

Na pewno korzystnie jest stosować dietę śródziemnomorską, w której warto jest zwiększyć udział tłuszczów (ta wersja diety ketogenicznej nazywana jest także hiszpańską dietą śródziemnomorską). W każdym przypadku zalecane jest spożywanie jak największej ilości naturalnych blokerów cukru, najlepiej w koktajlach owocowych.