Ze względu na utrzymującą się nadal pandemię choroby COVID-19, w niniejszym opracowaniu skupimy się na kwestii prewencji oraz metod łagodzenia objawów zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Opisywane reakcje immunologiczne dotyczą także innych infekcji wirusowych, np. wirusem grypy.

Epidemiolodzy podają, że około 80% osób zakażonych wirusem SARS-CoV-2 przechodzi chorobę COVID-19 bezobjawowo. Do grupy tej należą najczęściej osoby młode i w średnim wieku, wolne od innych schorzeń oraz wykazujące tzw. elastyczność metaboliczną, czyli umiejętność szybkiej adaptacji do swobodnego wykorzystywania energii z dwóch źródeł: węglowodanów lub tłuszczów. Niestety, w społeczeństwach wysoko rozwiniętych (choć nie tylko), odsetek ludzi o niedostatecznej elastyczności metabolicznej jest bardzo wysoki, co może stanowić jeden z głównych powodów tak wielkiej skali zakażeń i w ich następstwie zgonów. Nie notowany do tej pory, ogromny wysiłek podjęty przez farmakologów wielu krajów w celu opracowania skutecznych leków i szczepionek nie daje jednak na razie pewności, kiedy i czy w ogóle uda się stworzyć środki farmakologiczne służące terapii zachorowań na COVID-19.

Skoro jednak znana jest już przyczyna powikłań poinfekcyjnych, to czy w celu ich wykluczenia nie można zastosować najpierw odpowiedniej prewencji? Oto odpowiedź.

Główną przyczyną braku elastyczności metabolicznej jest insulinooporność, czyli obniżona wrażliwość organizmu na działanie insuliny, powodująca zwiększenie produkcji tego hormonu przez trzustkę. insulinooporność i obniżona wrażliwość insulinowa prowadzą z kolei do powstania w organizmie chronicznego stanu zapalnego o niskim nasileniu, w którym tkanka tłuszczowa staje się źródłem wytwarzania w komórkach odpornościowych (monocytach) tzw. mediatorów prozapalnych: interleukin-cytokin. Wytwarzanie cytokin jest aktywowane przez białka zapalne, tzw. inflamasomy. Mechanizm ten stanowi błędną odpowiedź autoimmunologiczną, ponieważ wytwarzane cytokiny nie leczą, a jedynie sygnalizują obecność nieprawidłowości występujących w organizmie osoby otyłej. Rolę cytokin w procesach zapalnych omówimy szerzej w dalszej części opracowania.

Wiadomo już, że najskuteczniejszą metodą poprawy elastyczności metabolicznej jest okresowa zmiana diety na ketogeniczną, która systematycznie pomaga likwidować stany zapalne wywołane przez insulinooporność.

Nasuwa się pytanie: skoro zainfekowanie koronawirusem aktywuje także prozapalne cytokiny, to czy nałożenie się dwóch źródeł uwalniania cytokin nie może spowodować efektu dodatniego sprzężenia zwrotnego? Jest to efekt lawinowego przyrostu ilości cytokin, zwany „burzą cytokin”, w którego wyniku dochodzi do potencjalnie śmiertelnej, patologicznej reakcji immunologicznej. Objawami „burzy cytokin” są: wysoka gorączka, skrajne zmęczenie, uszkodzenia organów wewnętrznych, w tym zwłóknienie pęcherzyków płucnych. Lekarze są zgodni co do tego, że „burza cytokin” jest przyczyną większości zgonów osób cierpiących na COVID-19.

Stosowanie cyklicznej diety ketogenicznej CKD (Cyclic Ketogenic Diet) normuje gospodarkę hormonalną i zmniejsza produkcję insuliny, tym samym łagodząc stany zapalne wywołane insulino-opornością. Jak wspomnieliśmy, perspektywa skutecznego leczenia farmakologicznego nie jest jeszcze znana. Skłoniło to czołowych naukowców, lekarzy i dietetyków do intensyfikacji badań nad dietą ketogeniczną jako metodą prewencji oraz łagodzenia objawów infekcji wirusowych.

Bezpośrednim bodźcem do zajęcia się tym zagadnieniem była publikacja w listopadzie 2019 r. wyników badań przeprowadzonych przez naukowców z Yale School of Medicine na myszach zakażonych wirusem grypy typu A. Wynika z nich, że myszy karmione pokarmem bogatym w węglowodany wykazują znacznie niższy wskaźnik przeżycia niż myszy karmione niskowęglowodanową i wysokotłuszczową dietą ketogeniczną. W płucach drugiej grupy gryzoni stwierdzono ponadto pojawienie się komórek odpornościowych – limfocytów podgrupy T γδ – uruchamiających odpowiedź układu immunologicznego (tzw. odpowiedź przeciwzakaźną) na wirus grypy. Polega ona na zwiększaniu produkcji śluzu ochronnego przez komórki błon śluzowych dolnych dróg oddechowych, w tym wyściółki płuc, który potrafi skutecznie „uwięzić” wirusa grypy. Reakcja obronna zaobserwowana na myszachy jest zgodna z opublikowanymi w 2015 r. wynikami badań dotyczących blokowania dietą ketogeniczną białka zapalnego – inflamasomu typu NLRP3 u ludzi.. Tę skomplikowaną odpowiedź immunologiczną na zakażenia wirusowe można wyjaśnić następująco:

Inflamasom NLRP3 to białko spełniające rolę czujnika wewnątrzkomórkowego. Wykrywa ono szeroki zakres sygnałów niebezpieczeństwa, pojawiających się wewnątrz komórek, w tym atakujących je wirusów. W odpowiedzi na wykryte niebezpieczeństwo następuje aktywacja i uwolnienie cytokin prozapalnych. Cytokiny to także białka, które po uwolnieniu wpływają na rozmnażanie się i pobudzanie komórek układu odpornościowego, tworzącego skomplikowaną sieć cytokin. Ryzyko związane z ciężką infekcją wirusem SARS-CoV-2 stanowi reakcja immunologiczna – wspomniana już „burza cytokin” – prawdopodobnie dodatkowo potęgowana przez stan zapalny, wynikający z insulino-oporności u zaatakowanego przez wirus organizmu.. W większości przypadków reakcja ta powoduje zgon osoby zakażonej, a jedynym ratunkiem jest obniżenie stopnia aktywacji inflamasomu NLRP3.

Jeżeli pacjent w okresie rozwoju infekcji znajduje się w stanie ketozy, to jedyną możliwą formą dostarczenia energii niezbędnej do podtrzymania jego czynności życiowych, są - zamiast glukozy - ciała ketonowe (ketony) wytwarzane w wątrobie z tłuszczów MCT. Ketony – a spośród nich szczególnie główny keton BHB – wykazują niezwykle silne działanie przeciwutleniające i poprzez skomplikowane reakcje wewnątrzkomórkowe są w stanie obniżyć aktywność inflamasomu NLRP3.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za stosowaniem diety ketogenicznej jest potwierdzony naukowo fakt, że „burza cytokin” hamuje enzymy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania tzw. metabolicznego szlaku rozkładu glukozy, co radykalnie ogranicza produkcję adezynotrifosforanu ATP – źródła i głównego nośnika niezbędnej do życia energii komórkowej.

Choć ciała ketonowe zapewniają zdumiewającą poprawę stanu zdrowia w przebiegu choroby COVID-19, to w żaden sposób nie leczą przyczyny choroby, której należy szukać w upośledzonym przez insulinooporność układzie odpornościowym. Przywracanie jego pełnej sprawności przy pomocy diety ketogenicznej jest jak najbardziej możliwe, jednakże wymaga ono znacznie więcej czasu oraz zaangażowania w ten proces odnowy także innych, opisanych poniżej zabiegów przywracania zdrowia.

Bardzo niskokaloryczne diety ketogeniczne VLCKD (Very Low-Calorie Ketogenic Diets) islaverde® gwarantują szybkie wejście w stan ketozy już w drugim lub trzecim dniu od momentu rozpoczęcia diety. Po jej zakończeniu należy przejść na pełnokaloryczne, regularne odżywianie ketogeniczne, które jest w stanie poprawić odpowiedź immunologiczną organizmu. Oferujemy także dwu- i trzytygodniową dietę Cyclic Ketosis. Zastosowanie jej może złagodzić stany zapalne wywołane przez insulinooporność organizmu.

Jeżeli jednak nie zdecydujesz się na przeprowadzenie diety ketogenicznej, wtedy sięgnij do szerokiej gamy immuno-stymulatorów. Do grupy tej należą (poza szczepionkami i lekami uodparniającymi) także naturalne bio-immuno-stymulatory roślinne: naziemne części ziół i roślin przyprawowych, ich kłącza i korzenie oraz warzywa i owoce bogate w substancje czynne wpływające korzystnie na poprawę odporności na różnego typu infekcje, w tym wirusowe i bakteryjne. Kilka najskuteczniejszych z nich: imbir, jabłko i cytrynę zastosowaliśmy w naszych shotach imbirowych, uzupełnianych kurkumą, pieprzem Cayenne oraz miodem i witaminą C. Wymienione składniki roślinne, stosowane od stuleci przez tradycyjną medycynę chińską i europejską medycynę ludową, skutecznie chronią organizm przed infekcjami, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Shoty imbirowe oferujemy w 50-mililitrowych szklanych buteleczkach.

Silne działanie bio-immuno-stymulujące posiadają także wysokotłuszczowe owoce egzotyczne: miąższ kokosa i ziarno kakaowca oraz suszone owoce aronii o wysokim potencjale przeciwutleniającym. Mielimy je kriogenicznie w temperaturze -60°C do postaci miałkiego proszku i następnie stosujemy w różnych mieszankach, stanowiących podstawę naszych produktów ketogenicznych islaverde®. Na bazie tych mieszanek produkujemy także pyszne antyoksydacyjne kremy kokosowe o smaku kakaowca, aronii i imbiru. Warto spróbować!